{"id":1073,"date":"2020-04-27T13:20:46","date_gmt":"2020-04-27T13:20:46","guid":{"rendered":"http:\/\/ozelhukukburosu.com\/?p=1073"},"modified":"2023-06-26T13:10:04","modified_gmt":"2023-06-26T13:10:04","slug":"temyiz-kanun-yolunda-maddi-gercegin-denetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/?p=1073","title":{"rendered":"Adil Yarg\u0131lanma Hakk\u0131 Kapsam\u0131nda Temyiz Kanun Yolunda Maddi Ger\u00e7e\u011fin Denetimi"},"content":{"rendered":"

AD\u0130L YARGILANMA HAKKI KAPSAMINDA TEMY\u0130Z KANUN YOLUNDA MADD\u0130 GER\u00c7E\u011e\u0130N DENET\u0130M\u0130<\/strong><\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 36.maddesinde;
\nHak arama h\u00fcrriyeti
\n<\/em>Madde 36\u00a0\u2013\u00a0<\/strong>Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.<\/em>
\n<\/sup><\/em>Hi\u00e7bir mahkeme, g\u00f6rev ve yetkisi i\u00e7indeki davaya bakmaktan ka\u00e7\u0131namaz<\/em>.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 38.maddesinde;
\nC. Su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin esasla<\/em>r
\nMadde 38\u00a0\u2013\u00a0<\/em><\/strong>Kimse, i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz; kimseye su\u00e7u i\u015fledi\u011fi zaman kanunda o su\u00e7 i\u00e7in konulmu\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r bir ceza verilemez.
\nSu\u00e7 ve ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 ile ceza mahkumiyetinin sonu\u00e7lar\u0131 konusunda da yukar\u0131daki f\u0131kra uygulan\u0131r.
\nCeza ve ceza yerine ge\u00e7en g\u00fcvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.
\nSu\u00e7lulu\u011fu h\u00fckmen sabit oluncaya kadar, kimse su\u00e7lu say\u0131lamaz.
\nHi\u00e7 kimse kendisini ve kanunda g\u00f6sterilen yak\u0131nlar\u0131n\u0131 su\u00e7layan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil g\u00f6stermeye zorlanamaz.
\n(Ek f\u0131kra: 3\/10\/2001-4709\/15 md.)\u00a0<\/strong>Kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f bulgular, delil olarak kabul edilemez.
\nCeza sorumlulu\u011fu \u015fahsidir.
\n(Ek f\u0131kra: 3\/10\/2001-4709\/15 md.)\u00a0<\/strong>Hi\u00e7 kimse, yaln\u0131zca s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirememesinden dolay\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131konulamaz.
\n(Ek f\u0131kra: 3\/10\/2001-4709\/15 md; M\u00fclga f\u0131kra: 7\/5\/2004-5170\/5 md.)
\n(De\u011fi\u015fik onuncu f\u0131kra: 7\/5\/2004-5170\/5 md.)\u00a0<\/strong>\u00d6l\u00fcm cezas\u0131 ve genel m\u00fcsadere cezas\u0131 verilemez.
\n\u0130dare, ki\u015fi h\u00fcrriyetinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucunu do\u011furan bir m\u00fceyyide uygulayamaz. Silahl\u0131 Kuvvetlerin i\u00e7 d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan bu h\u00fckme kanunla istisnalar getirilebilir.
\n(De\u011fi\u015fik son f\u0131kra: 7\/5\/2004-5170\/5 md.)\u00a0<\/strong>Uluslararas\u0131 Ceza Divan\u0131na taraf olman\u0131n gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler hari\u00e7 olmak \u00fczere vatanda\u015f, su\u00e7 sebebiyle yabanc\u0131 bir \u00fclkeye verilemez.<\/em><\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 90. Maddesinde;
\nD. Milletleraras\u0131 andla\u015fmalar\u0131 uygun bulma
\n<\/em>Madde 90\u00a0\u2013\u00a0<\/em><\/strong>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ad\u0131na yabanc\u0131 devletlerle ve milletleraras\u0131 kurulu\u015flarla yap\u0131lacak andla\u015fmalar\u0131n onaylanmas\u0131, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin onaylamay\u0131 bir kanunla uygun bulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n<\/em>Ekonomik, ticari veya teknik ili\u015fkileri d\u00fczenleyen ve s\u00fcresi bir y\u0131l\u0131 a\u015fmayan andla\u015fmalar, Devlet Maliyesi bak\u0131m\u0131ndan bir y\u00fcklenme getirmemek, ki\u015fi hallerine ve T\u00fcrklerin yabanc\u0131 memleketlerdeki m\u00fclkiyet haklar\u0131na dokunmamak \u015fart\u0131yla, yay\u0131mlanma ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konabilir. Bu takdirde bu andla\u015fmalar, yay\u0131mlar\u0131ndan ba\u015flayarak iki ay i\u00e7inde T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin bilgisine sunulur.
\n<\/em>Milletleraras\u0131 bir andla\u015fmaya dayanan uygulama andla\u015fmalar\u0131 ile kanunun verdi\u011fi yetkiye dayan\u0131larak yap\u0131lan ekonomik, ticari, teknik veya idari andla\u015fmalar\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince uygun bulunmas\u0131 zorunlu\u011fu yoktur; ancak, bu f\u0131kraya g\u00f6re yap\u0131lan ekonomik, ticari veya \u00f6zel ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131 ilgilendiren andla\u015fmalar, yay\u0131mlanmadan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulamaz.
\n<\/em>T\u00fcrk kanunlar\u0131na de\u011fi\u015fiklik getiren her t\u00fcrl\u00fc andla\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131nda birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r.
\n<\/em>Usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f Milletleraras\u0131 andla\u015fmalar kanun h\u00fckm\u00fcndedir. Bunlar hakk\u0131nda Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ile Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurulamaz.\u00a0(Ek c\u00fcmle: 7\/5\/2004-5170\/7 md.)\u00a0<\/strong>Usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin milletleraras\u0131 andla\u015fmalarla kanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda milletleraras\u0131 andla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri esas al\u0131n\u0131r.<\/em>\u00a0<\/em><\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 6.maddesinde;
\n<\/b>Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131
\n<\/em>1.Herkes davas\u0131n\u0131n, medeni hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar ya da cezai alanda kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131n esas\u0131 konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmu\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkeme taraf\u0131ndan, kamuya a\u00e7\u0131k olarak ve makul bir s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. Karar alen\u00ee olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum i\u00e7inde ahlak, kamu d\u00fczeni veya ulusal g\u00fcvenlik yarar\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin \u00e7\u0131karlar\u0131 veya bir davaya taraf olanlar\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131n gizlili\u011fi gerektirdi\u011finde veyahut, aleniyetin adil yarg\u0131lamaya zarar verebilece\u011fi kimi \u00f6zel durumlarda ve mahkemece bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak de\u011ferlendirildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, duru\u015fma salonu t\u00fcm dava s\u00fcresince veya k\u0131smen bas\u0131na ve dinleyicilere kapat\u0131labilir.
\n<\/em>2.Bir su\u00e7 ile itham edilen herkes, su\u00e7lulu\u011fu yasal olarak sabit oluncaya kadar masum say\u0131l\u0131r.
\n<\/em>3.Bir su\u00e7 ile itham edilen herkes a\u015fa\u011f\u0131daki asgari haklara sahiptir:
\n<\/em>a) Kendisine kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilen su\u00e7laman\u0131n niteli\u011fi ve sebebinden en k\u0131sa s\u00fcrede, anlad\u0131\u011f\u0131 bir dilde ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak haberdar edilmek;
\n<\/em>b) Savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in gerekli zaman ve kolayl\u0131klara sahip olmak;
\n<\/em>c) Kendisini bizzat savunmak veya se\u00e7ece\u011fi bir m\u00fcdafinin yard\u0131m\u0131ndan yararlanmak; e\u011fer avukat tutmak i\u00e7in gerekli madd\u00ee olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, resen atanacak bir avukat\u0131n yard\u0131m\u0131ndan \u00fccretsiz olarak yararlanabilmek;
\n<\/em>d) \u0130ddia tan\u0131klar\u0131n\u0131 sorguya \u00e7ekmek veya \u00e7ektirmek, savunma tan\u0131klar\u0131n\u0131n da iddia tan\u0131klar\u0131yla ayn\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda davet edilmelerinin ve dinlenmelerinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 istemek;
\n<\/em>e) Mahkemede kullan\u0131lan dili anlamad\u0131\u011f\u0131 veya konu\u015famad\u0131\u011f\u0131 takdirde bir terc\u00fcman\u0131n yard\u0131m\u0131ndan \u00fccretsiz olarak yararlanmak.<\/em>\u00a0<\/em><\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 13. maddesinde;
\n<\/b>Etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 Bu S\u00f6zle\u015fme\u2019de tan\u0131nm\u0131\u015f olan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal edilen herkes, s\u00f6z konusu ihlal resmi bir hizmetin ifas\u0131 i\u00e7in davranan ki\u015filer taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olsa dahi, ulusal bir merci \u00f6n\u00fcnde etkili bir yola ba\u015fvurma hakk\u0131na sahiptir.<\/em>\u00a0<\/em><\/p>\n

\u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 ve Ana H\u00fcrriyetleri Korumaya Dair S\u00f6zle\u015fmeye Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn\u00a0<\/strong>8.4.2016 tarihli Resmi Gazete\u2019de T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u00e7evrilmi\u015f \u015fekilde yay\u0131mlanan<\/b>\u00a02. maddesinde;<\/strong><\/p>\n

Madde 2 \u2013 Cezai Konularda Temyiz Hakk\u0131
\n<\/em><\/strong>1-Mahkeme taraf\u0131ndan ceza gerektiren bir su\u00e7 nedeniyle mahkum edilen herkes, mahkumiyetinin veya h\u00fckmolunan cezan\u0131n y\u00fcksek bir mahkeme taraf\u0131ndan yeniden incelenmesini sa\u011flama hakk\u0131na sahiptir. Bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131, kullan\u0131m\u0131n\u0131n dayanaklar\u0131 dahil kanunla d\u00fczenlenir.
\n<\/em><\/strong>2- Kanunla belirlenmi\u015f hafif nitelikli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan veya ilgili ki\u015finin, ilk davada en y\u00fcksek mahkeme taraf\u0131ndan yarg\u0131lanm\u0131\u015f veya beraat karar\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz\u0131n ard\u0131ndan hakk\u0131nda mahkumiyet karar\u0131 verilmi\u015f olmas\u0131 durumlar\u0131nda, bu hak istisnalara tabi olabilir.<\/em><\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

NOT:<\/em><\/strong> Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 10\/3\/2016 tarih ve 6684 say\u0131l\u0131 Kanunla onaylanmas\u0131 uygun bulunmu\u015f ve Bakanlar Kurulunca da 28\/03\/2016 tarihinde onaylanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun 286. Maddesinde;
\n<\/b>Temyiz Madde 286 \u2013
\n<\/em>\u00a0(1) B\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma d\u0131\u015f\u0131nda kalan h\u00fck\u00fcmleri temyiz edilebilir.
\n<\/em>(2) Ancak;
\n<\/em>a) \u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adl\u00ee para cezalar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,
\n<\/em>b) \u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131n\u0131 art\u0131rmayan b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,
\n<\/em>c) (Ek: 20\/7\/2017-7035\/20 md.) Hapis cezas\u0131ndan \u00e7evrilen se\u00e7enek yapt\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin ilk derece mahkemesi kararlar\u0131 ile ilgili olarak b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen; se\u00e7enek yapt\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc kararlar ve istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar,
\n<\/em>d) (Anayasa Mahkemesinin 27\/12\/2018 tarihli ve E.:2018\/71 K.:2018\/118 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile \u0130ptal; Yeniden D\u00fczenleme:20\/2\/2019-7165\/7 md.) \u0130lk defa b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen ve 272 nci maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere, ilk derece mahkemelerinin g\u00f6revine giren ve kanunda \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131la kadar (iki y\u0131l d\u00e2hil) hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar ve bunlara ba\u011fl\u0131 adl\u00ee para cezalar\u0131na ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,
\n<\/em>e) Adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7larda ilk derece mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,
\n<\/em>f) (De\u011fi\u015fik: 18\/6\/2014-6545\/78 md.) Sadece e\u015fya veya kazan\u00e7 m\u00fcsaderesine veya bunlara yer olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ilk derece mahkemesi kararlar\u0131 ile ilgili olarak istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar\u0131,
\n<\/em>g) On y\u0131l veya daha az hapis cezas\u0131n\u0131 veya adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlar\u0131 ile ilgili olarak (\u2026)(2) istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar\u0131,
\n<\/em>h) (De\u011fi\u015fik: 18\/6\/2014-6545\/78 md.) Davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, g\u00fcvenlik tedbirine ili\u015fkin ilk derece mahkemesi kararlar\u0131 ile ilgili olarak b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen bu t\u00fcr kararlar veya istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar,
\n<\/em>\u0131) Yukar\u0131daki bentlerde yer alan s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmak ko\u015fuluyla ayn\u0131 h\u00fck\u00fcmde, cezalardan ve kararlardan birden fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7eren b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,
\n<\/em>Temyiz edilemez.
\n<\/em>(3) (Ek:17\/10\/2019-7188\/29 md.) \u0130kinci f\u0131krada belirtilen temyiz edilemeyecek kararlar kapsam\u0131nda olsa bile a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan su\u00e7lar nedeniyle verilen b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlar\u0131 temyiz edilebilir:
\n<\/em>a) T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan;
\n<\/em>Hakaret (madde 125, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra),
\n<\/em>Halk aras\u0131nda korku ve panik yaratmak amac\u0131yla tehdit (madde 213),
\n<\/em>Su\u00e7 i\u015flemeye tahrik (madde 214),
\n<\/em>Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme (madde 215),
\n<\/em>Halk\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrik veya a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 216),
\n<\/em>Kanunlara uymamaya tahrik (madde 217),
\n<\/em>Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret (madde 299),
\n<\/em>Devletin egemenlik alametlerini a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 300),
\n<\/em>T\u00fcrk Milletini, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 301),
\n<\/em>Sil\u00e2hl\u0131 \u00f6rg\u00fct (madde 314),
\n<\/em>Halk\u0131 askerlikten so\u011futma (madde 318), su\u00e7lar\u0131.
\n<\/em>b) Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununun 6 nc\u0131 maddesinin ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 7 nci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan su\u00e7lar.
\n<\/em>c) Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanununun 28 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, 31 inci maddesi ve 32 nci maddesinde yer alan su\u00e7lar.
\n<\/em>\u00a0D\u00fczenlemeleri yer almaktad\u0131r.\u00a0<\/em><\/p>\n

\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 6.maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, S\u00f6zle\u015fmenin temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu hak ile ama\u00e7lanan, yarg\u0131laman\u0131n adil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ger\u00e7ek anlamda sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin alt\u0131nc\u0131, on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddeleri ile ceza yarg\u0131lama hukuku alan\u0131nda ilkeler getiren \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 ve Ana H\u00fcrriyetleri Korumaya Dair S\u00f6zle\u015fmeye Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 2.maddesi birlikte ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n

Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 2. Maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a, ceza gerektiren bir su\u00e7 nedeniyle mahkum edilen herkesin temyiz hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ve h\u00fckmolunan cezan\u0131n y\u00fcksek bir mahkeme taraf\u0131ndan yeniden incelenmesini sa\u011flama hakk\u0131na sahip oldu\u011fu, hafif nitelikli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan bu hakk\u0131n istisnaya tabi olabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Y\u00fcksek Mahkeme Yarg\u0131tay\u2019d\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesinin zorunlu yarg\u0131 yetkisinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 27\/09\/1989 tarihinden istinaf kanun yolu incelemesi yapan B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri Ceza Dairelerinin faaliyete ge\u00e7ti\u011fi 20\/07\/2016 tarihine kadar yap\u0131lan bireysel ba\u015fvurularda istinaf kanun yoluna ba\u015fvurma imkan\u0131 sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesi taraf\u0131ndan hak ihlali karar\u0131 verilmemi\u015ftir.<\/p>\n

Yukar\u0131da belirtilen d\u00fczenlemeler ve \u00f6zellikle Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 2. maddesi kar\u015f\u0131s\u0131nda hapis cezalar\u0131na mahkumiyet halinde yap\u0131lacak bireysel ba\u015fvurularda, \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesince temyiz kanun yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 nedeniyle hak ihlali karar\u0131 verilmesi kuvvetle muhtemeldir. Zira 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun 286. maddesindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re bir k\u0131s\u0131m istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda kural olarak ilk derece mahkemelerince h\u00fckmolunan 5 y\u0131la kadar hapis cezalar\u0131 istinaf kanun yolunda kesinle\u015fecek, temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayacakt\u0131r. 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ve ceza h\u00fckm\u00fc i\u00e7eren \u00f6zel kanunlarda yap\u0131lan d\u00fczenlemelere g\u00f6re cezalar\u0131n alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 itibari ile h\u00fckmolunan sonu\u00e7 cezalar\u0131n neredeyse y\u00fczde doksan\u0131 istinaf kanun yolunda kesinle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r. Bu durumda adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ve \u00f6zellikle Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 2. Maddesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Zira 5 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilmesini gerektiren su\u00e7lar, protokol\u00fcn ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan ve temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmada istisna kapsam\u0131nda say\u0131labilecek hafif nitelikte su\u00e7 olarak nitelendirilemez.<\/p>\n

Ayr\u0131ca 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile istinaf kanun yoluna ba\u015fvurma olana\u011f\u0131n\u0131n getirilmesinin amac\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 daha da g\u00fc\u00e7lendirmek oldu\u011fu halde, 5 y\u0131la kadar hapis cezalar\u0131n\u0131n istinaf kanun yolunda kesinle\u015fmesi san\u0131\u011f\u0131n aleyhine sonu\u00e7 do\u011furmu\u015f, neredeyse ceza mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlerin y\u00fczde doksan\u0131na temyiz kanun yolu kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaman i\u00e7erisinde bu d\u00fczenlemenin getirdi\u011fi sak\u0131nca ve hak kay\u0131plar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flay\u0131nca kanun koyucu iki ayr\u0131 kanunla yeniden d\u00fczenleme yapmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. 17\/10\/2019 tarih ve 7188 say\u0131l\u0131 Kanunun 29. Maddesi ile 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunun 286. Maddesinin 3. F\u0131kras\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f; \u201c<\/em>(<\/em>3) (Ek:17\/10\/2019-7188\/29 md.) \u0130kinci f\u0131krada belirtilen temyiz edilemeyecek kararlar kapsam\u0131nda olsa bile a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan su\u00e7lar nedeniyle verilen b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlar\u0131 temyiz edilebilir: a) T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan; 1. Hakaret (madde 125, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra), 2. Halk aras\u0131nda korku ve panik yaratmak amac\u0131yla tehdit (madde 213), 3. Su\u00e7 i\u015flemeye tahrik (madde 214), 4. Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme (madde 215), 5. Halk\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrik veya a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 216), 6. Kanunlara uymamaya tahrik (madde 217), 7. Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret (madde 299), 8. Devletin egemenlik alametlerini a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 300), 9. T\u00fcrk Milletini, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama (madde 301), 10. Sil\u00e2hl\u0131 \u00f6rg\u00fct (madde 314), 11. Halk\u0131 askerlikten so\u011futma (madde 318), su\u00e7lar\u0131. b) Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununun 6 nc\u0131 maddesinin ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 7 nci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan su\u00e7lar. c) Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanununun 28 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, 31 inci maddesi ve 32 nci maddesinde yer alan su\u00e7lar.\u201d<\/em> \u2018dan verilen mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re kamu g\u00f6revlisine, g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret eden san\u0131\u011fa tayin olunan hapis cezas\u0131, s\u00fcresine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n temyiz edilebilecek, buna ra\u011fmen kamu g\u00f6revlisi hakk\u0131nda sahtecilik su\u00e7undan kurulan 5 y\u0131l hapis cezas\u0131 istinaf kanun yolunda kesinle\u015fecektir. Bu hususun a\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fki oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Yine Avukatl\u0131k Kanununun 59. maddesine 11\/07\/2020 tarih ve 7249 say\u0131l\u0131 Kanunun 10. maddesi ile\u00a0ek f\u0131kra eklenerek; \u201c(Ek f\u0131kra:11\/7\/2020-7249\/10 md.) Avukatlar\u0131n, avukatl\u0131k veya T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi ya da barolar\u0131n organlar\u0131ndaki g\u00f6revlerinden do\u011fan veya g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda i\u015fledikleri su\u00e7lar nedeniyle verilen b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlar\u0131 hakk\u0131nda 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun 286 nc\u0131 maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 uygulanmaz.\u201d<\/em> d\u00fczenlemesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kanun koyucu yapt\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fczenlemelerle temyiz kanun yolunun istinaf kanun yoluna g\u00f6re daha etkin ve g\u00fcvenceli oldu\u011funu kabul etmektedir. Hi\u00e7bir Avrupa \u00fclkesinde de h\u00fckmolunan 5 y\u0131l hapis cezas\u0131 istinaf kanun yolunda kesinle\u015fmemektedir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu hususlar ilk derece mahkemelerince verilen 5 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin istinaf kanun yolunda kesinle\u015fmesinin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ve Ek 7 Nolu Protokol\u00fcn 2. Maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu ayk\u0131r\u0131l\u0131klar ortada iken temyiz kanun yoluna ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 bulunan 5 y\u0131l\u0131n \u00fczerindeki hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinde temyiz kanun yolunda maddi ger\u00e7ek y\u00f6n\u00fcnden denetlenmemesi giderilmesi olanaks\u0131z hak kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7acak, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na da ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ceza Muhakemesinin amac\u0131, insan haklar\u0131 ihlallerine yol a\u00e7madan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmakt\u0131r.1.6.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun getirdi\u011fi en \u00f6nemli yeniliklerden biri de istinaf kanun yoludur. \u0130stinaf kanun yoluna ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131n as\u0131l gerek\u00e7esi Yarg\u0131tay\u2019\u0131n sadece dosyadaki bilgi ve belgelere g\u00f6re s\u00fcbut ve hukuki denetim yapt\u0131\u011f\u0131, bu t\u00fcr denetimin maddi ger\u00e7e\u011fin tespitinde yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. \u0130stinaf kanun yolunda b\u00f6lge adliye mahkemeleri ceza dairelerince kan\u0131tlarla do\u011frudan temas edilip, duru\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7 ilkesinden biri olan y\u00fcze kar\u015f\u0131l\u0131k ilkesi de uygulanarak s\u00fcbuta ili\u015fkin sorunun daha iyi \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

20.7.2016 tarihinde faaliyete ge\u00e7en b\u00f6lge adliye mahkemeleri ceza dairelerince verilen kararlar incelendi\u011finde, b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlukla duru\u015fma a\u00e7\u0131lmadan, ke\u015fif yap\u0131lmadan ve tan\u0131klar dinlenmeden dosyada mevcut kan\u0131tlarla yetinilerek karar verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Her ne kadar temyiz kanun yolundaki hukuki denetimin maddi olay denetimini kapsamad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015f ileri s\u00fcrenler bulunmakta ise de; bu husus TBMM Adalet Komisyonunda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n ve 6723 say\u0131l\u0131 Dan\u0131\u015ftay Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc TBMM Adalet Komisyonu tutanaklar\u0131 incelendi\u011finde, 30.11.2004 tarihli g\u00f6r\u00fc\u015fmede tasar\u0131n\u0131n 296. maddesine 2. f\u0131kra olarak \u201cTemyiz incelemesinde h\u00fckm\u00fcn dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan maddi olay\u0131n tespitine ili\u015fkin incelemede bulunamaz\u201d<\/em> \u015feklinde ilave yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin \u00f6nerge verildi\u011fi ve g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda bu \u00f6nergenin geri \u00e7ekildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. (Tutanaklarla Ceza Muhakemesi Kanunu, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131n \u0130\u015fleri Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s.992, 994)<\/p>\n

Ayn\u0131 konu 6723 Say\u0131l\u0131 Dan\u0131\u015ftay Kanunu ve Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n Adalet Komisyonunun 17.6.2016 tarihli toplant\u0131s\u0131nda da g\u00fcndeme getirilmi\u015f ve 2797 say\u0131l\u0131 Kanunun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesine a\u015fa\u011f\u0131daki f\u0131kran\u0131n eklenmesi i\u00e7in \u00f6nerge verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz mercii olarak g\u00f6revi, bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n denetimini yapmakla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Verilen \u00f6nerge yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonunda kabul edilmemi\u015ftir. (Bkz. TBMM Adalet Komisyonunun 17.6.2016 tarihli komisyon tutanaklar\u0131, tbmm.gov.tr.)<\/p>\n

Maddi ger\u00e7ek saptanmadan, \u00f6rne\u011fin san\u0131\u011f\u0131n insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu i\u015fleyip i\u015flemedi\u011fi tespit edilmeden, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n uygulanan kanun maddelerinin isabetli olup olmad\u0131\u011f\u0131, haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 gerekip gerekmedi\u011fi v.s. \u015feklinde hukuki denetim yapmakla yetinmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n

Ceza Muhakemesinin amac\u0131n\u0131n hukuken ge\u00e7erli kan\u0131tlarla hi\u00e7bir duraksamaya yer vermeden maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 olmas\u0131 nedeniyle, temyiz kanun yolundaki hukuki denetimin maddi ger\u00e7e\u011fin tespitinde muhakeme ve mant\u0131k kurallar\u0131na, bilimsel ger\u00e7eklik ve bulgulara uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kapsamal\u0131d\u0131r. 15.02.2021<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Ramazan \u00d6ZKEP\u0130R<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

AD\u0130L YARGILANMA HAKKI KAPSAMINDA TEMY\u0130Z KANUN YOLUNDA MADD\u0130 GER\u00c7E\u011e\u0130N DENET\u0130M\u0130 Anayasam\u0131z\u0131n 36.maddesinde; Hak arama h\u00fcrriyeti Madde 36\u00a0\u2013\u00a0Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir. Hi\u00e7bir mahkeme,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1769,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1073"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1893,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1073\/revisions\/1893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}