{"id":768,"date":"2020-03-21T12:13:01","date_gmt":"2020-03-21T12:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/ozelhukukburosu.com\/?page_id=768"},"modified":"2020-03-21T12:13:23","modified_gmt":"2020-03-21T12:13:23","slug":"idare-hukuku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/?page_id=768","title":{"rendered":"\u0130DARE HUKUKU"},"content":{"rendered":"

\u0130dare Hukuku, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi, kamu hizmetleri\u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fczenleyen ve yarg\u0131lama ile yasama hizmetleri d\u0131\u015f\u0131ndaki alana uygulanan Hukuk kurallar\u0131n\u0131 inceleyen kamu hukuku dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130dare Hukuku\u00a0bir ayr\u0131cal\u0131k hukukudur. \u0130darelerin, \u00f6zel ki\u015filerin sahip olmad\u0131klar\u0131 haklar\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin kamula\u015ft\u0131rma kanunlar\u0131na dayanarak idare bir \u00f6zel m\u00fclk\u00fcn kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 karar\u0131 alabilir. Kamusal idare, \u00f6zel ki\u015filere, kamu yarar\u0131 i\u00e7in konmu\u015f olan kanunlara uymalar\u0131n\u0131 emredebilir. \u0130dare Hukuku kurallar\u0131n\u0131n temel amac\u0131 kamu yarar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

Anayasa, 125. maddesinde idarenin eylem ve i\u015flemlerinin yarg\u0131\u00a0denetimine a\u00e7\u0131k oldu\u011funu bildirmektedir. Bu denetim idare davalar\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Bu davalar\u0131 d\u00fczenleyen kurallar Dan\u0131\u015ftay\u00a0Kanunu ve B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri, \u0130dare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kurulu\u015f ve G\u00f6revleri Hakk\u0131ndaki Kanunda ve idar\u00ee Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanununda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130dar\u00ee yarg\u0131da \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc dava a\u00e7\u0131labilir (\u0130YUK m. 2): \u0130ptal davas\u0131, tam yarg\u0131<\/strong>\u00a0davas\u0131 ve idar\u00ee s\u00f6zle\u015fmelerden do\u011fan dava.<\/strong> \u0130dar\u00ee davalar ki\u015filer taraf\u0131ndan idare aleyhine ya da bir idare birimi taraf\u0131ndan di\u011fer idare birimi aleyhine a\u00e7\u0131labilir. Ki\u015filere kar\u015f\u0131 idar\u00ee dava a\u00e7\u0131lamaz.<\/p>\n

Hukuka ayk\u0131r\u0131 bir idar\u00ee i\u015flemin, idar\u00ee yarg\u0131\u00a0yerlerince iptal edilmesini sa\u011flayan dava iptal davas\u0131d\u0131r.[1]<\/sup><\/a> Bir idar\u00ee makam taraf\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 bir idar\u00ee i\u015flem yap\u0131lm\u0131\u015fsa ya da karar\u0131 veren kamusal memur yahut idar\u00ee kurul buna yetkili de\u011filse; yasal y\u00f6ntemlere, bi\u00e7imlere, konulara veya ama\u00e7lara ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lm\u0131\u015fsa idare mahkemesine veya Dan\u0131\u015ftay’a idar\u00ee i\u015flemin iptali davas\u0131<\/strong> a\u00e7\u0131labilir. Mahkeme iddiay\u0131 hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcrse idar\u00ee i\u015flemin iptaline<\/strong> karar verir. Burada dikkat edilecek hususlar \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n

    \n
  1. \u0130ptali istenen karar\u0131n idar\u00ee bir karar olmas\u0131 ve bu karar\u0131n \u0130dare Hukukukurallar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015f bir i\u015f hakk\u0131nda bir kamu idaresince verilmi\u015f olmas\u0131 gereklili\u011fidir. Yasama veya yarg\u0131\u00a0organlar\u0131 taraf\u0131ndan verilen kararlar iptal davas\u0131n\u0131n konusu olu\u015fturamaz. \u00d6rne\u011fin, bakanl\u0131klar taraf\u0131ndan yap\u0131lan genelgeler, y\u00f6netmelikler, belediye y\u00f6netimleri taraf\u0131ndan konulan yasaklar maddi bak\u0131mdan birer yasama\u00a0karar ve i\u015flemi niteli\u011finde olmakla birlikte, bi\u00e7imsel bak\u0131mdan idar\u00ee niteliktedirler ve iptal davas\u0131n\u0131n konusu olabilirler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Asliye Hukuk Mahkemesinin bir kimseyi vasi atamas\u0131 maddi bak\u0131mdan bir idar\u00ee karard\u0131r<\/strong>; Fakat bi\u00e7imsel bak\u0131mdan bir yarg\u0131lama karar\u0131d\u0131r<\/strong>. Aleyhine iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lamaz.<\/li>\n
  2. \u0130dar\u00ee karar\u0131n iptali i\u00e7in, icrai bir karar ya da i\u015flem olmas\u0131 gerekir,<\/em> icrai kararlar\u0131 y\u00f6netim mercileri verir. Bir bakan\u0131n, Ba\u015fbakan\u0131n ve Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek olarak veya ba\u015fbakanla bakanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn imzalad\u0131\u011f\u0131 ve cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 kararlar; illerde valilerin, il\u00e7elerde kaymakamlar\u0131n, bucaklarda m\u00fcd\u00fcrlerin kararlar\u0131 icrai nitelikte ise, bunlar aleyhine iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131labilir ve iptal h\u00fckm\u00fc al\u0131nabilir. Fakat bu mercilerin b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131 da icrai nitelikte olmayabilir; bu hususlar \u0130dare Hukukunun konusudur.<\/li>\n
  3. \u0130ptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n di\u011fer bir ko\u015fulu, idar\u00ee karar dolay\u0131s\u0131yla iptali isteyen kimsenin <\/em>kanunun deyimiyle \u201cmenfaatinin ihlali\u201d gereklili\u011fidir<\/em>.[2]<\/sup><\/a> \u201cMenfaatin ihlali\u201d kavram\u0131n\u0131 geni\u015f anlamda kabul etmek gerekir. Bir \u00f6rnek verirsek: Bir belediye, otob\u00fcslerin ta\u015f\u0131ma \u00fccretleri hakk\u0131nda bir tarife yap\u0131yor. Bu belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde oturan bir tacir, yeni tarife ile menfaatinin ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle Dan\u0131\u015ftay\u2019da iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131yor ve Y\u00fcksek Mahkeme\u00a0taciri hakl\u0131 bularak tarifeyi iptal ediyor. Yine, bir idar\u00ee karar aleyhine yetki y\u00f6n\u00fcnden iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin belediyeye ait bir i\u015fin il mercileri taraf\u0131ndan karara ba\u011flanmas\u0131nda oldu\u011fu gibi. \u0130dar\u00ee kararda bi\u00e7im eksikli\u011fi bulundu\u011fu gerek\u00e7esi ile de iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131labilir; \u00f6rne\u011fin Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 bir kararda ilgili Bakan\u0131n imzas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 gibi.<\/li>\n<\/ol>\n

    Tam Yarg\u0131 H\u00fckm\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n

    Bu h\u00fck\u00fcm, haklar\u0131 zedelenmi\u015f kimse lehine verilir. Hak, ya idar\u00ee eylem ve i\u015flemlerden dolay\u0131; ya da kamu hizmetlerinin g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen idar\u00ee s\u00f6zle\u015fmelerden dolay\u0131 bir taraf\u0131n haks\u0131z tutumu y\u00fcz\u00fcnden ihlal olunabilir. \u0130ptal h\u00fckm\u00fc ile tam yarg\u0131\u00a0h\u00fckm\u00fc birbirinden farkl\u0131 yapt\u0131r\u0131mlard\u0131r. Bunu bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m; yetki veya \u015fekil y\u00f6n\u00fcnden yasaya ayk\u0131r\u0131 olan bir y\u00f6netmeli\u011fi, kendilerine fiilen uygulanmam\u0131\u015f olsalar bile, menfaatlerinin ihlal edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle ilgili ki\u015filer iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131p iptal ettirebilirler. Fakat y\u00f6netmeli\u011fin uygulanmas\u0131 sonunda bu kimseler bir de zarar g\u00f6rm\u00fc\u015fler ise, haklar\u0131 da zedelenmi\u015f (kanunun deyimiyle \u201chaklar\u0131 muhtel\u201d) oldu\u011fundan hem y\u00f6netmeli\u011fin iptalini hem de u\u011frad\u0131klar\u0131 zarar\u0131n tazminini tam yarg\u0131 davas\u0131 bi\u00e7iminde talep edebilirler. Burada iptal ve tam yarg\u0131 h\u00fckm\u00fc yan yanad\u0131r.<\/p>\n

    \u0130dar\u00ee S\u00f6zle\u015fmelerden Do\u011fan Davalar<\/em><\/strong><\/p>\n

    Tahkim yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclen imtiyaz \u015fartla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmelerinden do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klar hari\u00e7, kamu hizmetlerinden birinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc idar\u00ee s\u00f6zle\u015fmelerden dolay\u0131 taraflar aras\u0131nda \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131klara ili\u015fkin davalar idar\u00ee yarg\u0131da \u00e7\u00f6z\u00fcmlenir (\u0130YUK m. 2\/c). Bu dava, idare mahkemesinde veya vergi mahkemesinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fsa, verilen karara b\u00f6lge idare mahkemesinde itiraz olunabilir ve temyizi i\u00e7in Dan\u0131\u015ftay’a ba\u015fvurulabilir (\u0130YUK m. 45, 46).<\/p>\n

    Disiplin Cezalar\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n

    Disiplin cezas\u0131 hukukunun, Ceza\u00a0Hukukunun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ya da \u0130dare Hukukun bir alt dal\u0131n\u0131 olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 konusunda hen\u00fcz tam bir anlay\u0131\u015f birli\u011fi olu\u015fmu\u015f de\u011fildir. Bunun temelinde disiplin cezalar\u0131n\u0131n idare makamlar\u0131 taraf\u0131ndan verilmesine kar\u015f\u0131l\u0131k disiplin cezas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde bir ceza uygulamas\u0131 olmas\u0131 yatmaktad\u0131r. Burada bu tart\u0131\u015fmalara girmeden en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan disiplin cezas\u0131 t\u00fcrleri konumundaki Devlet Memurlar\u0131 Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirlenen disiplin cezalar\u0131na de\u011finece\u011fiz. Devlet Memurlar\u0131 Kanununda disiplin cezalar\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k derecelerine g\u00f6re \u015fu \u015fekilde belirlenmi\u015ftir:<\/p>\n

    aa) Uyarma<\/em><\/strong>: Memura, g\u00f6revinde daha dikkatli davranmas\u0131 gerekti\u011finin yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilmesidir.<\/p>\n

    bb) K\u0131nama:<\/em><\/strong> Memura, g\u00f6revinde ve davran\u0131\u015flar\u0131nda kusurlu oldu\u011funun yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilmesidir.<\/p>\n

    cc) Ayl\u0131ktan kesme:<\/em><\/strong> Memurun br\u00fct ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuzda biri ile sekizde biri aras\u0131nda kesinti yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    dd) Kademe ilerlemesinin durdurulmas\u0131:<\/em><\/strong> Memurun bulundu\u011fu kademede ilerlemesinin bir ile \u00fc\u00e7 y\u0131l durdurulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    ee) Devlet memurlu\u011fundan \u00e7\u0131karma:<\/em><\/strong> Memurun bir daha Devlet memurlu\u011funa atanmamak \u00fczere memurluktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u0130dare Hukuku, devlet ile ki\u015fi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi, kamu hizmetleri\u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fczenleyen ve yarg\u0131lama ile yasama hizmetleri d\u0131\u015f\u0131ndaki alana uygulanan Hukuk kurallar\u0131n\u0131 inceleyen kamu hukuku dal\u0131d\u0131r. \u0130dare Hukuku\u00a0bir ayr\u0131cal\u0131k hukukudur. \u0130darelerin, \u00f6zel ki\u015filerin sahip olmad\u0131klar\u0131 haklar\u0131 vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin kamula\u015ft\u0131rma kanunlar\u0131na dayanarak idare bir \u00f6zel m\u00fclk\u00fcn kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 karar\u0131 alabilir. Kamusal idare, \u00f6zel ki\u015filere, kamu yarar\u0131 i\u00e7in konmu\u015f olan…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"class_list":["post-768","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=768"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":772,"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/768\/revisions\/772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozelhukukburosu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}